logo

Na rubieży. Wycieczka rowerowa śladem dawnej granicy.

na rubieży

 

Długotrwały proces kształtowania się państwowości to nie tylko rozwój administracyjny, ale również istotne zmiany geopolityczne i społeczne. Ustalenie granic to jeden z kluczowych elementów, stanowiący o odrębności i niezależności bytu państwowego. Traktat Wersalski podpisany 28 czerwca 1919 r. określił między innymi granicę polsko-niemiecką. Decyzje podjęte sto lat temu w Paryżu wpłynęły na zmiany społeczne i gospodarcze niewielkiego regionu ziemi lubawskiej. Tereny znajdujące się pod niemieckim zaborem w prowincji Prus Zachodnich, graniczące z Prusami Wschodnimi, znalazły się w Polsce stanowiąc rubieże kraju. Ziemia lubawska stała się rejonem przygranicznym, gdzie ślady tamtych wydarzeń do dziś widoczne są w krajobrazie. Tuż obok odbywał się tragiczny dla działaczy propolskich plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu.

W przededniu obchodów 11 listopada zapraszamy na rowerową eskapadę w poszukiwaniu losów polskiej państwowości. W sobotę 9 listopada pojedziemy rowerami wzdłuż dawnej granicy polsko – niemieckiej na rzece Osie (niem. Ossa). Po drodze zobaczymy przedwojenne strażnice graniczne i poszukamy kamienia granicznego. Zapraszamy wszystkich zainteresowanych o godz. 10 pod Gminny Ośrodek Kultury w Biskupcu.
Na koniec wyprawy: ognisko!

 

Dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Koalicje dla Niepodległej”.

 

ŁĄKORZ. W POSZUKIWANIU TOŻSAMOŚCI PRZESTRZENI /obóz wolontariacki/

baner

Po raz trzeci zapraszamy do udziału w bezpłatnym obozie wolontariackim we wsi Łąkorz. W dniach 21 – 28 lipca będziemy pracować wraz ze społecznością lokalną, poznawać dziedzictwo kulturowe ziemi lubawskiej i dobrze się bawić. Zachęcamy każdego w wieku 18 – 40 lat do kontaktu na adres fundacja@wybudowania.pl oraz nr 510 27 97 97 i zgłoszenia uczestnictwa. Osoby młodsze są mile widziane: gwarantujemy dowozy na miejsce.

W programie obozu: wywiady etnograficzne z mieszkańcami, porządkowanie nieczynnego cmentarza ewangelickiego, fotografia i szkic architektury, wycieczki, dobra zabawa.

Zapewniamy wyżywienie oraz nocleg w budynku szkoły podstawowej w Łąkorzu. Udział jest bezpłatny. Ilość miejsc ograniczona. Istnieje możliwość udziału w części obozu.

Dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Wspólnie dla dziedzictwa.

BOCZNE DROGI /rowerowa wycieczka krajoznawcza/

baner_wycieczkarowerowa

ZAPRASZAMY NA WYCIECZKĘ ROWEROWĄ PO BOCZNYCH DROGACH

Czas zaprosić wszystkich ambitnych rowerzystów na otwartą dla każdego wycieczkę rowerową. Ruszamy w sobotę 6 lipca o godz. 9. Zbiórka na ruinach klasztoru w Łąkach Bratiańskich. Kończymy przejazd ogniskiem na przystani kajakowej w Kurzętniku. Trasa to około 30 km: Łąki – Kaczek – Tylice – Moreczno – Geiździny – Kurzętnik. Po drodze będziemy opowiadać o historii dróg w naszym regionie. Gorąco zapraszamy do rowerowego krajoznawstwa po ziemi lubawskiej.

Zadanie dofinansowano ze środków Urzędu Gminy Kurzętnik, Urzędu Gminy Nowe Miasto Lubawskie, Starostwa Powiatowego w Nowym Mieście Lubawskim i LGD Ziemia Lubawska.

Nowe Ciepło: Ciężka Ziemia // wystawa fotografii

Obora w Krzemieniewie

16 listopada 2018 r.

godz. 18:00

Galeria Przestrzeń Gruzownia, Miejskie Centrum Kultury w Nowym Mieście Lubawskim

 

Zapraszamy na wystawę opowiadającą o budynkach i mieszkańcach ziemi lubawskiej. Twórcami prac są artyści i artystki z całego kraju, a bohaterami życie wsi otaczających Nowe Miasto.

Od czterech lat twórcy Fundacji Wybudowania podejmują próby uchwycenia tego, czym był i jest region ziemi lubawskiej. Zadajemy pytania o kulturę ludową, gwarę, historię, ale też współczesne życie na dawnym pograniczu. Odpowiedzi szukamy za pomocą sztuki i kreatywności mieszkańców regionu.

Jednym z najtrwalszych wyrazów kultury materialnej i stojącej za nią wartości jest budownictwo. Historię można odczytywać nie tylko z murów kościołów i pałaców. Stare domy, potężne budynki gospodarcze, opuszczone ogrody i zatarte drogi polne kryją w sobie opowieści i losy mieszkańców, którzy tam żyli, umierali i wychowywali kolejne pokolenia. Postanowiliśmy przyjrzeć się wiejskiej architekturze ziemi lubawskiej i zapytać, co opowiada o nas samych. Zaprosiliśmy do współpracy sześcioro artystów i artystek, z których czworo po raz pierwszy trafiło w tę część Polski. Poprosiliśmy, by podglądając budynki i ich użytkowników poszukali ciągłości pomiędzy dawnymi i aktualnymi sposobami życia na ziemi lubawskiej.

Nasz region przez wieki stanowił najbardziej wysuniętą na wschód część Pomorza, która graniczyła z Mazurami. Ziemia lubawska była silnie związana z katolickimi biskupami chełmińskimi. Dzięki ich opiece powstały silne wsie chłopskie, w których prym wiodły gospodarstwa gburskie, należące do najzamożniejszych chłopów. Z drugiej strony, niewiele było tu majątków szlacheckich. Mocna pozycja rolników pozwoliła utrzymać po dziś dzień wiele dobrze prosperujących, rodzinnych gospodarstw. Te największe często padły ofiarą gwałtownych przemian powojennych, transformacji lat dziewięćdziesiątych oraz siły czasu. Mimo to, duże zabudowania i rozległe podwórze wciąż wskazują na ich dawną świetność.

Falujące wzgórza okolic Drwęcy i Welu są mozaiką pełnych głazów glin i piasków. To właśnie od trudnej w uprawie, ale –, jeśli dobrze podlanej potem –, żyznej ziemi wziął się tytuł wystawy. Ciężka ziemia rodziła plony, ale też budulec. Na wsiach regionu zachowały się kamienno-ceglane budynki, nieraz liczące ponad 120 lat. To właśnie te historyczne szopy były dla artystów punktem wyjścia w poszukiwaniach. Rozmawiając o losach zabudowań, można odkryć przeszłość regionu i to, jak bardzo jesteśmy zanurzeni w historii. Być może zadawanie pytań o historię ziemi lubawskiej pozwoli poszukać dla niej miejsca we współczesności, a mieszkańcom przyniesie dumę z fundamentów położonych przez poprzednie pokolenia.

Artyści: Natalia Dołgowska, Mateusz Kiszka, Karolina Łomnicka, Krzysztof Racoń, Prosta Natalia Reszka, Michał Woroniak,
mieszkańcy ziemi lubawskiej

Kuratorzy: Tytus Szabelski, Marcin Zalewski

Organizator: Fundacja Wybudowania

Wystawa będzie czynna do końca roku.

 

Dofinansowano ze środków Narodowe Centrum Kultury w ramach Programu Kultura – Interwencje 2018. EtnoPolska

NCK-logo-760x300

WYCIECZKA ROWEROWA. Zompy, strugi, starorzecza.

W sobotę 18 sierpnia 2018 r. wybraliśmy się na wycieczkę rowerową podsumowującą czwarty już cykl warsztatów o krajobrazie. Tegoroczną tematyką była woda: strużki, oczka wodne, zompy i związane z tym historie lokalne ziemi lubawskiej. Przez całą wiosnę młodzież z Nowego Miasta, Kurzętnika i Bratiana poznawała lokalne historie i dawne zawody związane z wodą. Zajęcia realizowane było w ramach projektu pod tytułem „Zompy, strugi, starorzecza. Młodzieżowe krajoznawstwo regionalne”.

W wycieczce rowerowej wzięło udział 36 osób z Nowego Miasta, Kurzętnika, Lipowca, Mroczna, Brodnicy i okolic. Pokonaliśmy łącznie 24 kilometry. Start miał miejsce w ruinach klasztoru w Łąkach Bratiańskich. Jechaliśmy przez Mszanowo, Bratian, Chrośle, Nowy Dwór, Mikołajki, Marzęcice, Kamionkę, Lipowiec, by skończyć ogniskiem z kiełbaskami na przystani kajkowej w Kurzętniku.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom i zapraszamy do naszych kolejnych działań!

 

Zadanie dofinansowano ze środków Burmistrza Nowego Miasta Lubawskiego, Urzędu Gminy Kurzętnik, Urzędu Gminy Nowe Miasto Lubawskie i Starostwa Powiatowego w Nowym Mieście.

Obóz wolontariacki „Łąkorz w poszukiwaniu tożsamości przestrzeni”

DSCF8526

W dniach 21 – 28 lipca 2018 r. odbył się obóz wolontariacki na rzecz lokalnego dziedzictwa kulturowego. Trwający 8 dni obóz miał swoją bazę

noclegową w dawnej pruskiej szkole w Łąkorzu. Niedaleko znajduje się duże jezioro Łąkorz. Centrum projektu stanowiła właśnie ta wieś, gdzie znajduje się Muzeum Lokalne w zabytkowej chałupie oraz wiatrak holenderski. Wolontariusze zajmowali się także sąsiednią osadą Gaj, gdzie dokumentowali przykłady drewnianej architektury regionu ziemi lubawskiej i przeprowadzali rozmowy z mieszkańcami na temat zabytków tej miejscowości.

Najważniejszym zadaniem projektu były dalsze prace porządkowe na nieczynnym cmentarzu ewangelickim położonym w lesie niedaleko wsi. Kontynuacja ubiegłorocznych prac opierała się na oczyszczeniu i podniesieniu nagrobków, a także uczytelniniu części napisów. Przygotowano również dokładną inwentaryzację mogił, których naliczono 90.

W czasie tygodnia Tygodniowy obóz wolontariacki podsumowaliśmy spotkaniem z mieszkańcami na terenie cmentarza, wolontariusze mogli zaprezentować efekty swojej pracy oraz porozmawiać z mieszkańcami.

Dziękujemy wszystkim wolontariuszą za zaangażowanie w czynną ochronę naszego dziedzictwa, również dziękujemy mieszkańcą Łąkorza i Gaju za serdeczne przyjęcie i wsparcie w orgaznizacji obozu. Do zobaczenia za rok!

 

Dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”, zadanie finansowo wsparła również Gmina Biskupiec i Lokalna Grupa Działania Ziemia Lubawska.

Obóz wolontaraicki „Łąkorz. W poszukiwaniu tożsamości przestrzeni”

baner_bezM

Zaprasza w dniach 21 – 28 lipca 2018 r. na obóz wolontariacki na rzecz lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Trwający 8 dni obóz będzie miał swoją bazę noclegową w dawnej pruskiej szkole w Łąkorzu. Niedaleko znajduje się duże jezioro Łąkorz. Centrum projektu stanowi właśnie ta wieś, gdzie znajduje się Muzeum Lokalne w zabytkowej chałupie oraz wiatrak holenderski. Będziemy także zajmować się sąsiednią osadą Gaj, gdzie zachowało się wiele przykładów drewnianej architektury regionu ziemi lubawskiej.

Najważniejszym zadaniem projektu będzie dalsze porządkowanie nieczynnego cmentarza ewangelickiego położonego w lesie niedaleko wsi. Skupimy się także na dokumentacji drewnianego budownictwa Gaju. Odbędą się warsztaty szkicu architektonicznego, związane z wywiadem etnograficznym i inwentaryzacją zabytków. Będziemy także rozmawiać z najstarszymi mieszkańcami wsi. Do tego wycieczki krajoznawcze i dobra atmosfera.

Udział w obozie jest bezpłatny, zapewniamy nocleg, wyżywienie oraz ubezpieczenie na czas obozu.

Zainteresowanych gorąco zachęcamy do kontaktu na numer 510279797 lub na maila fundacja@wybudowania.pl. Jeśli lubisz historię lokalną, kulturę wiejską i piękne okoliczności przyrody to zapraszamy!

 

Dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”, zadanie finansowo wsparła również Gmina Biskupiec i Lokalna Grupa Działania Ziemia Lubawska.

Nowe Ciepło: Produkcja Żywności – katalog

Poniżej dostępny katalog podsumowujący projekt Nowe Ciepło: Produkcja Żywności. W środku informacje o koncepcji projektu, sposobach researchu i budowaniu relacji z mieszkańcami, pracach oraz wątpliwościach metodologicznych. W przypadku zainteresowania drukowaną wersją katalogu prosimy o kontakt na adres fundacja@wybudowania.pl.

 

 

PROZadanie dofinansowe przez Ministera Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz burmistrza miasta Nowego Miasta Lubawskiego

 

Warsztaty etnograficzne w Rumianie

Po dwóch latach powróciliśmy do wsi Rumian, gdzie zaproszono Wybudowania do przygotowania dwudniowego cyklu zajęć dotyczących kultury materialnej wsi. Wraz z blisko czterdziestką dzieci poznawialiśmy dawne zawody wiejskie i badaliśmy architekturę Rumiana. Zajęcia były przygotowaniem do obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa, które w roku 2017 odbywały się pod hasłem „Krajobraz dziedzictwa – dziedzictwo krajobrazu”. Projekt był zrealizowany w ramach programu Narodowego Centrum Kultury Bardzo Młoda Kultura.

 

21753202_1349960561776015_7310788784974037472_o