logo

Nowe Ciepło: Ciężka Ziemia // wystawa fotografii

Obora w Krzemieniewie

16 listopada 2018 r.

godz. 18:00

Galeria Przestrzeń Gruzownia, Miejskie Centrum Kultury w Nowym Mieście Lubawskim

 

Zapraszamy na wystawę opowiadającą o budynkach i mieszkańcach ziemi lubawskiej. Twórcami prac są artyści i artystki z całego kraju, a bohaterami życie wsi otaczających Nowe Miasto.

Od czterech lat twórcy Fundacji Wybudowania podejmują próby uchwycenia tego, czym był i jest region ziemi lubawskiej. Zadajemy pytania o kulturę ludową, gwarę, historię, ale też współczesne życie na dawnym pograniczu. Odpowiedzi szukamy za pomocą sztuki i kreatywności mieszkańców regionu.

Jednym z najtrwalszych wyrazów kultury materialnej i stojącej za nią wartości jest budownictwo. Historię można odczytywać nie tylko z murów kościołów i pałaców. Stare domy, potężne budynki gospodarcze, opuszczone ogrody i zatarte drogi polne kryją w sobie opowieści i losy mieszkańców, którzy tam żyli, umierali i wychowywali kolejne pokolenia. Postanowiliśmy przyjrzeć się wiejskiej architekturze ziemi lubawskiej i zapytać, co opowiada o nas samych. Zaprosiliśmy do współpracy sześcioro artystów i artystek, z których czworo po raz pierwszy trafiło w tę część Polski. Poprosiliśmy, by podglądając budynki i ich użytkowników poszukali ciągłości pomiędzy dawnymi i aktualnymi sposobami życia na ziemi lubawskiej.

Nasz region przez wieki stanowił najbardziej wysuniętą na wschód część Pomorza, która graniczyła z Mazurami. Ziemia lubawska była silnie związana z katolickimi biskupami chełmińskimi. Dzięki ich opiece powstały silne wsie chłopskie, w których prym wiodły gospodarstwa gburskie, należące do najzamożniejszych chłopów. Z drugiej strony, niewiele było tu majątków szlacheckich. Mocna pozycja rolników pozwoliła utrzymać po dziś dzień wiele dobrze prosperujących, rodzinnych gospodarstw. Te największe często padły ofiarą gwałtownych przemian powojennych, transformacji lat dziewięćdziesiątych oraz siły czasu. Mimo to, duże zabudowania i rozległe podwórze wciąż wskazują na ich dawną świetność.

Falujące wzgórza okolic Drwęcy i Welu są mozaiką pełnych głazów glin i piasków. To właśnie od trudnej w uprawie, ale –, jeśli dobrze podlanej potem –, żyznej ziemi wziął się tytuł wystawy. Ciężka ziemia rodziła plony, ale też budulec. Na wsiach regionu zachowały się kamienno-ceglane budynki, nieraz liczące ponad 120 lat. To właśnie te historyczne szopy były dla artystów punktem wyjścia w poszukiwaniach. Rozmawiając o losach zabudowań, można odkryć przeszłość regionu i to, jak bardzo jesteśmy zanurzeni w historii. Być może zadawanie pytań o historię ziemi lubawskiej pozwoli poszukać dla niej miejsca we współczesności, a mieszkańcom przyniesie dumę z fundamentów położonych przez poprzednie pokolenia.

Artyści: Natalia Dołgowska, Mateusz Kiszka, Karolina Łomnicka, Krzysztof Racoń, Prosta Natalia Reszka, Michał Woroniak,
mieszkańcy ziemi lubawskiej

Kuratorzy: Tytus Szabelski, Marcin Zalewski

Organizator: Fundacja Wybudowania

Wystawa będzie czynna do końca roku.

 

Dofinansowano ze środków Narodowe Centrum Kultury w ramach Programu Kultura – Interwencje 2018. EtnoPolska

NCK-logo-760x300

WYCIECZKA ROWEROWA. Zompy, strugi, starorzecza.

W sobotę 18 sierpnia 2018 r. wybraliśmy się na wycieczkę rowerową podsumowującą czwarty już cykl warsztatów o krajobrazie. Tegoroczną tematyką była woda: strużki, oczka wodne, zompy i związane z tym historie lokalne ziemi lubawskiej. Przez całą wiosnę młodzież z Nowego Miasta, Kurzętnika i Bratiana poznawała lokalne historie i dawne zawody związane z wodą. Zajęcia realizowane było w ramach projektu pod tytułem „Zompy, strugi, starorzecza. Młodzieżowe krajoznawstwo regionalne”.

W wycieczce rowerowej wzięło udział 36 osób z Nowego Miasta, Kurzętnika, Lipowca, Mroczna, Brodnicy i okolic. Pokonaliśmy łącznie 24 kilometry. Start miał miejsce w ruinach klasztoru w Łąkach Bratiańskich. Jechaliśmy przez Mszanowo, Bratian, Chrośle, Nowy Dwór, Mikołajki, Marzęcice, Kamionkę, Lipowiec, by skończyć ogniskiem z kiełbaskami na przystani kajkowej w Kurzętniku.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom i zapraszamy do naszych kolejnych działań!

 

Zadanie dofinansowano ze środków Burmistrza Nowego Miasta Lubawskiego, Urzędu Gminy Kurzętnik, Urzędu Gminy Nowe Miasto Lubawskie i Starostwa Powiatowego w Nowym Mieście.

Obóz wolontariacki „Łąkorz w poszukiwaniu tożsamości przestrzeni”

DSCF8526

W dniach 21 – 28 lipca 2018 r. odbył się obóz wolontariacki na rzecz lokalnego dziedzictwa kulturowego. Trwający 8 dni obóz miał swoją bazę

noclegową w dawnej pruskiej szkole w Łąkorzu. Niedaleko znajduje się duże jezioro Łąkorz. Centrum projektu stanowiła właśnie ta wieś, gdzie znajduje się Muzeum Lokalne w zabytkowej chałupie oraz wiatrak holenderski. Wolontariusze zajmowali się także sąsiednią osadą Gaj, gdzie dokumentowali przykłady drewnianej architektury regionu ziemi lubawskiej i przeprowadzali rozmowy z mieszkańcami na temat zabytków tej miejscowości.

Najważniejszym zadaniem projektu były dalsze prace porządkowe na nieczynnym cmentarzu ewangelickim położonym w lesie niedaleko wsi. Kontynuacja ubiegłorocznych prac opierała się na oczyszczeniu i podniesieniu nagrobków, a także uczytelniniu części napisów. Przygotowano również dokładną inwentaryzację mogił, których naliczono 90.

W czasie tygodnia Tygodniowy obóz wolontariacki podsumowaliśmy spotkaniem z mieszkańcami na terenie cmentarza, wolontariusze mogli zaprezentować efekty swojej pracy oraz porozmawiać z mieszkańcami.

Dziękujemy wszystkim wolontariuszą za zaangażowanie w czynną ochronę naszego dziedzictwa, również dziękujemy mieszkańcą Łąkorza i Gaju za serdeczne przyjęcie i wsparcie w orgaznizacji obozu. Do zobaczenia za rok!

 

Dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”, zadanie finansowo wsparła również Gmina Biskupiec i Lokalna Grupa Działania Ziemia Lubawska.

Obóz wolontaraicki „Łąkorz. W poszukiwaniu tożsamości przestrzeni”

baner_bezM

Zaprasza w dniach 21 – 28 lipca 2018 r. na obóz wolontariacki na rzecz lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Trwający 8 dni obóz będzie miał swoją bazę noclegową w dawnej pruskiej szkole w Łąkorzu. Niedaleko znajduje się duże jezioro Łąkorz. Centrum projektu stanowi właśnie ta wieś, gdzie znajduje się Muzeum Lokalne w zabytkowej chałupie oraz wiatrak holenderski. Będziemy także zajmować się sąsiednią osadą Gaj, gdzie zachowało się wiele przykładów drewnianej architektury regionu ziemi lubawskiej.

Najważniejszym zadaniem projektu będzie dalsze porządkowanie nieczynnego cmentarza ewangelickiego położonego w lesie niedaleko wsi. Skupimy się także na dokumentacji drewnianego budownictwa Gaju. Odbędą się warsztaty szkicu architektonicznego, związane z wywiadem etnograficznym i inwentaryzacją zabytków. Będziemy także rozmawiać z najstarszymi mieszkańcami wsi. Do tego wycieczki krajoznawcze i dobra atmosfera.

Udział w obozie jest bezpłatny, zapewniamy nocleg, wyżywienie oraz ubezpieczenie na czas obozu.

Zainteresowanych gorąco zachęcamy do kontaktu na numer 510279797 lub na maila fundacja@wybudowania.pl. Jeśli lubisz historię lokalną, kulturę wiejską i piękne okoliczności przyrody to zapraszamy!

 

Dofinansowano w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”, zadanie finansowo wsparła również Gmina Biskupiec i Lokalna Grupa Działania Ziemia Lubawska.

Nowe Ciepło: Produkcja Żywności – katalog

Poniżej dostępny katalog podsumowujący projekt Nowe Ciepło: Produkcja Żywności. W środku informacje o koncepcji projektu, sposobach researchu i budowaniu relacji z mieszkańcami, pracach oraz wątpliwościach metodologicznych. W przypadku zainteresowania drukowaną wersją katalogu prosimy o kontakt na adres fundacja@wybudowania.pl.

 

 

PROZadanie dofinansowe przez Ministera Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz burmistrza miasta Nowego Miasta Lubawskiego

 

Warsztaty etnograficzne w Rumianie

Po dwóch latach powróciliśmy do wsi Rumian, gdzie zaproszono Wybudowania do przygotowania dwudniowego cyklu zajęć dotyczących kultury materialnej wsi. Wraz z blisko czterdziestką dzieci poznawialiśmy dawne zawody wiejskie i badaliśmy architekturę Rumiana. Zajęcia były przygotowaniem do obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa, które w roku 2017 odbywały się pod hasłem „Krajobraz dziedzictwa – dziedzictwo krajobrazu”. Projekt był zrealizowany w ramach programu Narodowego Centrum Kultury Bardzo Młoda Kultura.

 

21753202_1349960561776015_7310788784974037472_o

Odsłonięcie tablicy na cmentarzu ewangelickim w Łąkorzu

Podczas lipcowego obozu wolontariackiego w Łąkorzu porządkowaliśmy tamtejszy nieczynny cmentarz ewangelicki. W trakcie prac pojawił się pomysł na postawienie tam pamiątkowej tablicy. Od pomysłu do czynu nie było daleko i dziś, w ramach Europejskie Dni Dziedzictwa odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy. Gorąco dziękujemy wszystkim osobom, które przyczyniły się do utrwalenia tego elementu dziedzictwa Łąkorza, w tym pastorowi z Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Jana w Grudziądzu.

 

ZDJĘCIA Z UROCZYSTOŚCI

21457875_1346140362158035_2483592976855812567_oProjekt dofinansowano ze środków Narodowy Instytut Dziedzictwa – Wolontariat dla dziedzictwa, gminy Biskupiec i Lokalnej Grupy Działania Ziemia Lubawska.

Nowe Ciepło: Produkcja Żywności / wystawa na dożynkach w Lipowcu

Tegoroczna, szósta edycja festiwalu sztuki Nowe Ciepło nosi podtytuł Produkcja Żywności. Festiwal ma na celu połączenie dwóch wydawałoby się odległych światów: sztuki współczesnej i życia codziennego w naszym regionie ziemi lubawskiej. Pod hasłem “produkcja żywności” organizatorzy wystawy rozumieją całość świata związanego z wytwarzaniem produktów dających energię do życia ludziom i zwierzętom. Wybór roślin, zarządzanie krajobrazem, budynki, rynki zbytu polskiego rolnictwa, a wraz z tym zachowania ludzi w ostatnim dziesięcioleciu przeszły olbrzymią zmianę, która wymyka się rozumieniu badaczy i opinii publicznej.

Festiwal Nowe Ciepło ma ambicję tworzenia artystycznego komentarza na temat zjawisk i procesów dziejących się w tak zwanej Polsce powiatowej. Stąd też pomysł na organizację wystawy podczas dożynek gminno-powiatowych. Zaprosiliśmy artystów oraz rzemieślników zajmujących się różnorodnymi tematami do przygotowania swojej odpowiedzi na pytanie: jak zmieniła się polska wieś i jej główny cel: zapewnienie pożywienia. Zaglądaliśmy do nowoczesnych kurników i na strychy starych chałup. Rozmawialiśmy z mieszkańcami ziemi lubawskiej, by stworzyć artystyczną opowieść o tym, czym zajmuje się współczesna wieś.

Artyści:

Towarzystwo Krajobraz, Rokosz, Food Think Tank, Liliana Piskorska, Tytus Szabelski, Pamela Granatowski, mieszkanki Szwarcenowa

Kurator:

Marcin Zalewski

ZDJĘCIA WYSTAWA

ZDJĘCIA DOKUMENTACJA PRAC

 

Autor zdjęć: Tytus Szabelski

Projekt dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Burmistrza Nowego Miasta Lubawskiego Partner projektu: Ziemiar Sp. z o.o.banerWystawa_10

 

Łąkorz: W poszukiwaniu tożsamości przestrzeni

 

W lipcu 2017 roku Fundacja Wybudowania zorganizowała obóz wolontariacki we wsi Łąkorz. Celem była próba rekonstrukcji zatartych historii związanych z wielokulturową tożsamością ziemi lubawskiej. Osiemnaście młodych osób z całej Polski dla własnej przyjemności i samorozwoju pracowało na rzecz zabytków, historii i dziedzictwa kulturowego tej wsi i jej mieszkańców. Wolontariusze porządkowali nieczynny cmentarz ewangelicki w Łąkorzu i wiatrak holenderski oraz konserwowali obiekty z lokalnego muzeum, które mieści się w starej chałupie robotników leśnych. Zwiedzali również relikty parku dworskiego w Łąkorku. Podczas tygodnia prac zebrano wywiady ze starszymi mieszkańcami regionu w celu zbudowania możliwie pełnego obrazu interesujących dla wolontariuszy miejsc. Uczestnicy mieszkali w bazie harcerskiej w sąsiednim Gaju, miejscowości z zachowanym kształtem wsi śródleśnej i ciekawymi przykładami drewnianego budownictwa wiejskiego. Zapraszamy do podróży przez Łąkorz odkryty na nowo.

Relacja z obozu wolontariackiego „Łąkorz: w poszukiwaniu tożsamości przestrzeni” zostałą wykonana przez uczestnika Patryka Wypyszewskiego. Mini wycieczka krajoznawcza nad rzeczkę Laka, penetracja byłego cmentarza ewangielickiego, poznawanie Łąkorza i ciężka praca konserwatorska. Porządkowanie cmentarza, wizyta na terenie byłego pałacu w Łąkorku wraz z oprowadzanim przez Stanisława Olszewskiego, wreszcie wystawa podsumowująca. Jest co wspominać.

ZDJĘCIA CZĘŚĆ PIERWSZA

ZDJĘCIA CZĘŚĆ DRUGA

Projekt dofinansowano ze środków Narodowy Instytut Dziedzictwa – Wolontariat dla dziedzictwa, gminy Biskupiec i Lokalnej Grupy Działania Ziemia Lubawska.

1.2