logo

Monografia Welskiego Parku Krajobrazowego

1W 2W

 

Z przyjemnością informujemy, że nasze teksty o krajobrazie i dziedzictwie kulturowym ziemi lubawskiej zostały opublikowane w monografii Welskiego Parku Krajobrazowego. Niezmiernie miło nam znaleźć się w gronie autorów wśród których znajduje się wielu naukowców od lat współpracujących z Parkiem. Polecamy obszerną publikację w środku której znajduje się mnóstwo innych wartościowych tekstów opowiadających o kamieniach, drzewach, ptakach i ludziach.

Zachęcamy do odwiedzin strony i terenu Parku!

Rodowo: studium wsi plenerowej

Rodowo to mała wieś leżąca pod Prabutami w powiecie kwidzyńskim. W ramach przygotowań do realizacji festiwalu „Nowe Ciepło: Pobocza” w Nowym Miescie Lubawskim przygotowaliśmy esej wizualny na temat splotu miejscowości Rodowo i sztuki, który został zaprezentowany 18 grudnia 2015 r. podczas wystawy w Miejskim Centrum Kultury w Nowym Mieście Lub.

 

Rodowo od początku lat dziewięćdziesiątych stanowi przestrzeń plenerów rzeźbiarskich. Organizuje je profesor gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych Mariusz Białecki, który posiada we wsi pracownię i zaprasza twórców oraz swoich studentów, by zaproponowali  pomysły dla przestrzeni tej powiślańskiej miejscowości.

 

Plac wiejski, ruina poniemieckiego domu, staw i stara topola nie są miejscami, w których spodziewamy się sztuki. Wydaje się ona nie na miejscu. Wbrew logice, która mówi, że sztuka jest domeną wielkich miast i elit. Jednak to sztuka poza centrum, na obrzeżach opinii publicznej i wśród ludzi zapomnianych i pomijanych pulsuje najsilniej. Odsłania to, co ginie w natłoku informacji centrów, dotyka światów zapominanych i wypychanych. Wreszcie sztuka na peryferiach daje im narzędzie do tworzenia własnej podmiotowości: stawiania się swoim własnym, samoukształtowanym centrum świata.

 

Okolice boiska wiejskiego

Dom wiejski. Okolice boiska wiejskiego. Obora. Szosa na Stążki i plac wiejski. Teren szkolny i plac wiejski. Staw wiejski. Sklep wiejski i droga na Stążki. Boisko wiejskie i plac.

Analiza panoramy centrum Nowego Miasta Lubawskiego

Mapa
Analiza PanoramyNowe Miasto Lubawskie położone jest w dolinie rzeki Drwęcy. Miasto jest otoczone przez strome zbocza wzgórz, częściowo zalesione, ale głównie wykorzystywane jako pastwiska i pola orne. Usytuowanie to daje wiele punktów widokowych z ekspozycją bierną panoramy miasta. W niniejszej analizie wykorzystany został punkt na południowy-wschód od centrum miasta, na wzniesieniu sąsiadującym z Parkiem Miejskim i cmentarzem komunalnym, przy samej antenie telekomunikacyjnej, popularnie nazywanej Górką.

Sylweta panoramy Nowego Miasta wyeksponowana jest na tle wzgórz doliny, częściowo porośniętych lasem i liniowymi zadrzewieniami, które urozmaicają i podkreślają ją, a „nagie” pola dają dobre, „czyste” tło dla dominanty architektonicznej.

Kolejnymi istotnymi elementami składowymi panoramy jest dominanta i subdominanta. Kościół ewangelicki i bazylika ze względu na usytuowanie w linii zlewają się w jedną bryłę i silnie odznaczają się w sylwecie panoramy jako dominanta. Bardziej „lekka” konstrukcja wieży kościoła ewangelickiego równoważy masywną, gotycką bryłę bazyliki.

Panoramę równoważy subdominanta. W tym przypadku można wyszczególnić subdominantę historyczną: Baszta Bramy Brodnickiej i narożna kamienica przy ul. 19 Stycznia oraz współczesną: bloki przy ul. Piastowskiej. Istotniejsza rangą jest subdominanta historyczna – stanowi ważny element zespołu zabytków powiązany z centrum miasta, jednakże znaczenie jej umniejszają „wyrastające” ponad nią bloki. Nie są nachalne, dobrze komponują się z zadrzewieniem i ogólną sylwetą panoramy, jednak współczesne modyfikacje oddziaływające na historyczną tkankę miasta powinny być starannie zaplanowane i przemyślane.

Przedpole widoku stanowią zadrzewienia i łąki z pojedynczymi budynkami pomiędzy ul. Mickiewicza i ul. Mikołaja Kopernika. Natomiast zakrzaczenia z głogu na wzgórzu tworzą swego rodzaju ramy dla widoku.

Potencjał miejsca to jego położenie na uboczu i dojście przez malowniczy park, jednak jego „nielegalność” (przejście przez dziurę w płocie) utrudnia i zniechęca do odwiedzania. Przyjęło się, że jedynie młodzież korzysta z tego miejsca. Nieoficjalność miejsca wpływa również na jego zarastanie i stopniowe przysłanianie panoramy miasta.

To co wartościowe w panoramie Nowego Miasta Lubawskiego to sylweta z wyraźną domianantą i klarowne, niezabudowane tło panoramy. Ochrona tych elementów powinna opierać miasta, jednakże znaczenie jej umniejszają „wyrastające” ponad nią bloki. Nie są nachalne, dobrze komponują się z zadrzewieniem i ogólną sylwetą panoramy, jednak współczesne modyfikacje oddziaływające na historyczną tkankę miasta powinny być starannie zaplanowane i przemyślane.

 

Porównujący historyczne zdjęcia panoramy Nowego Miasta można z łatwością odnaleźć elementy wspólne, mimo rozwoju Miasta udało się uniknąć zaburzenia i zdysharmonizowania jej. Jest to niezaprzeczalny atut, o której wszyscy: zarówno włodarze i mieszkańcy, powinni pamiętać przy planowaniu nowych inwestycji.

Analiza wykonana w ramach dofinansowania ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich Warmia Mazury Lokalnie